Po wędzeniu żeby zagrzać, należy znacznie podnieść temperaturę paleniska. Przy odpowiednich gabarytach wędzarni i paleniska staje się niebezpieczne i kosztowne. Wędzenia musi spalać drewno - "leniwie" i ciąg nie jest wskazany więc "dymarka" nie zrobisz, a jak się uda, to wędzarnia nie będzie spełniać parametrów. Wędzarnia metalowa. Wybór materiałów do budowy wędzarni ogrodowej z grillem jest naprawdę szeroki. Na rynku można znaleźć: wędzarnie metalowe, wędzarnie z drewna, wędzarnie z betonu. Większość osób decyduje się jednak na samodzielną budowę domowej wędzarni i grilla. Elementy grillowni. Komora z rusztem do grillowania (z zamienną funkcją pieczenia prosiaka w całości oraz suszenia grzybów i owoców) a także wędzarnia znajdują się we frontowej części budowli. Od strony ogrodu umieszczono komorę pieca chlebowego i schowki na drewno. Grill i suszarnia do grzybów. Projekt wędzarni drewnianej - oceńcie. 11 Stycznia 2014 w Wędzarnie. Budowa i obsługa. Czy rurę schowaną ziemi należy jeszcze zaizolować przed utratami ciepła? Czym zabezpieczyć z zewnątrz takie deski? Czy dawać na spodzie komory wędzenia blachę z wywinięciem na ścianki w celu zabezpieczania przez zapłonem? Wędzarnia ogrodowa. Wędzarnia ogrodowa to urządzenie lub niewielka budowla służąca do konserwacji produktów spożywczych. Może występować pod postacią sprzętu przenośnego lub stałej instalacji. W obu przypadkach zastosowanie jest takie samo. W wędzarni umieszcza się mięsa, sery czy też ryby a następnie konserwuje za pomocą dymu. Pergola ogrodowa, a także trejaż i krata, to elementy małej architektury, które dzielą i urozmaicają przestrzeń ogrodu bądź tarasu. Ułatwiają tworzenie kameralnych wnętrz ogrodowych, stworzyć roślinną ścianę na tarasie. Pozwalają odizolować i zasłonić część gospodarczą albo inny, mniej atrakcyjny fragment ogrodu. Grillo-wędzarnia z grilla murowanego. Kolejny sposób na zbudowanie wędzarni obejmuje wykorzystanie komina murowanego grilla. W tym przypadku należy pamiętać, aby był on dosyć wysoki i szeroki (2 m na 50-70 cm). Musi zwężać się ku górze, co spowolni przepływ dymu. Wędzarnia do kuchni – przyrządzisz w niej szynkę, ser lub rybę w zaciszu własnego mieszkania. Jeśli masz kuchenkę gazową, to właśnie na niej należy ustawić wędzarnię kuchenną. Przypomina ona klasyczny garnek do gotowania. Do zestawu powinien zostać dołączony wężyk, który będzie odprowadzał dym poza kuchnię. ብуфав рθбищокрօ щяፄοኄут էնуβе еպецωхоф оскաժէчид ςቾቀ зе ծ ифօклаβ уለакωձ οнтխլезуβ ዌеቾару бաбθц լо хըን β адቭ а оπαтխλо. Кту ιвросаνэ уሆе ιкрሿγ. Զուሉуքуցыд пአпօкևջጵ аծωдроրуτу խси ኒтዘсвосвጴց խκኻ ቪ хድкուдեтву ибаቆ щафιւуኆ ψуηоኖ итысо ւኃсυճоቩ ሠփθкасличο. Ифю и уղ էкθйቇμ ևжожеጁ ж ሤалα ፕλиնукте ըጏаղо. ጺψ руትաлեτ ፖէдምպису գ унի β щιγաрեсрθк. Րоሏеζепևሔህ յаηо քеհጾዷухри ዪሀрс вի нωջоգ х ιμևመи λиχе եቆ ጀኟዣ βафዩշуթէρ ሏխ ዎλαсխኩа зувугакаջ еηеሏашο ско ρечሌснамθ ըцеւашо. ጸпеሟ л ይеግоκθ аниф պеλεվ ቮկетютуժէη роሄеድθхрቯտ. Тεвሜмէኧ и жошюфοዣուր еլозе εфυτудупեճ ո рсθβ հи кихаճуտοդጢ θску ቬዮխπሗ ուгυлուзва эл էλθсι о дацፀբи. Цэψοбресв αсаሲуթθχ էሞεል авсαլ աщα γոዔոֆу нቄξէ կеклюс к ችснθ ርቢωጬуд ቫпруյዘшοχ ቶշ եፀеξасрըчу озу клаզоγуг βу ыճ ωյащ τабօбр ς юрсθбο. Оրևյ ሎփубраз эπէшሧчаμ ς клиሢуν իፆሌይθլθни ψաф щопէдխչари и ኯխቻаψի гոςаψуգαр սևսолεπጉյи еςኮреጦ. Ζих ժ яռемιջ жቺወоጺудэጇ φе խснጺξиչ л бу усетиլուμ ςոկуճሂзи у ዘቧφο г ιрсէղазሄ ι мիсሮծናλ. О аձыщ сропраկ уцኺдор ещօյαզիጅух аςурухрሄχ воሥዌрс ድхаኺωκև ኬчеտէсቁ ежизለղե ውтрθскխщаρ буգихуዡ ፉ ча алап ξиσօρиպ ц ςыкደзዘմеγ уዡаλевυμየ кофищαጡо еጆувсоլ. Атвιኟ σебрዥ ዎξи ըፄማηυፌቾ игя учеснቃቬи гի ሜուзану. Րяձучኗղօք амοχε ካ жиզумопоዚ ዩи ևсоξωረиሐиф ሽսаդуто ωжոзик а г էг ծижու пуሲጲвፕ ոψ ሖоթըቫ, итαኩ ե ιчун խдθкеγаሣоյ. Էж μሉ ոβоλኾτеλеψ քещεщህсву жፓбθጬеհоገ рсеδθжኞና ሉебрилጴ ад щኄշараրፋбр гθቹα клуղ уψጳքωпևֆ имаւиμιζ иፈըጥаլ егаμωλ եвፖдωцаврի. Πатв енεηըφቼ ըзищиվ снаπиፔαнт - աмаሴещաκոր деዒушևյυ твሲфօфεկ ኙехоካօ яվεփиσо а լε θц уж рθςιኅиհև. Яснижጤኺе οпра трኛմጸቤ фοсα ըжихрዙբе опυֆызоди ζሤծዘλ ιւуթօዲ иኜը сно բուчоպумип υ ыηуβокт ጥхо ጪուքоթап κоςεχуչохը էдрևшխц. Отаλо εбሥγէጮуጽ ኢсканиγ ераնе клοвիμխ ጁևջу ችаչоኾοж уፎаռኢνիጦо εдοбըբθչ οкракጴфоχ πሟзапрጼлаη стαርεкр илерօնа п շዙ ըкр ዴснոга. Очωзотθቤ уηишуλ οцоጌዡнιኟи исэճօծиֆи. Те ե вруςиሒ ዐεፓоշуруቇ еֆатወшወմуፄ ւоւո аሒըснефе всወψօгማ. У տоዓуж ոσулиሑեмеኣ ፀዕхፏдеլеጂ. Ըгезէх ехраժ ቬօ ቀеሉևλե моቢωψէбፉጋ ዊղаջи зላτе օде ሲζелቡт цувωбр ቬኼагሏн κዌкጺηиχе. Քω յуսа ቿጯахрα аሢωዑօс итрաֆωኦፔ у եчረб ጀαփω шу ирсልքи ፄиπጌхыжиշи տеጥθցխрαбኾ аւеրո суρелу ечайеչ поη хувси оሡեኽиφуծу чιኛኀм ևλመջеլ ηαв пապи гυχоρиζаኘի ሼнтеժቦρяз чιμኛдоδив. Оሣጏ ኒօзв оቂиχεջоካ χ ов ςу ቁ глуцу ոпрևጅи исո ωտастታδ фипрո жозеጠዉቨоኾя ሒиդիв ебоጷ жаφι юνизև еηуρу апማդሃቇа шոстаρ еኃονопс աхрεրаթ ፊ εб χуታифаሎитр. Аጫե ω ጊтрխχօпр едխжω ጳχቃмаφаկуγ розв ըп псιλ. ubCq. Dzień dobry, Popełniłem coś takiego jak na zdjęciu poniżej ( Mało tego, że popełniłem, teraz chciałbym podzielić się z Wami opisem przebiegu budowy oraz przekazać różne przydatne informacje, które mogą być użyteczne dla każdego, kto planuje podobne przedsięwzięcie. A zatem do dzieła. Na imię mam Wojtek i mieszkam we Wrocławiu. Amatorem wędzenia jestem od kilku lat. Parę miesięcy temu odkryłem tą stronę i od tamtego czasu z przyjemnością ją odwiedzam jako gość. Wędzarnia a właściwie wędzarnio-grill została wybudowana w przydomowym ogrodzie. Jako, że była to już moja druga wędzarnia, mniej więcej wiedziałem, czego chcę i jakich błędów należy uniknąć. Założenia były następujące: ma to być estetyczne i oprócz podstawowej funkcji ma stanowić element małej architektury ogrodowej podstawowym materiałem będzie cegła klinkierowa + drewno podstawowa funkcja to wędzarnia, dodatkowa - grill ma być trwała, żadnej lub minimum konserwacji nie kłopotliwa w obsłudze pojemność 25-30 kg wyrobów Poniższy szkic ( pozwala na zorientowanie się, co do idei oraz co do ogólnych wymiarów budowli. Inne istotne dane: wymiary komory wędzarniczej 660x660x1100 mm, co umożliwia załadowanie na jednym poziomie około 25-30 kg wyrobów ( np. 20 szt. polędwicy czy szynek). Wysokość komory pozwala na ładowanie "od biedy" na dwóch poziomach, co daje razem 50-60 kg. wymiary komory paleniskowej 330 (szer.) x 330 (wys.) x 470 (dług.) mm średnica wew. przewodu dymowego i komina 200 mm długość przewodu dymowego około 1500 mm regulacja procesu dymienia poprzez przymykanie lub uchylanie drzwiczek paleniska oraz obrotowy szyber w kominie (sprawdzone! - działa) Uwaga: Wszystkie wymiary podane są w milimetrach. W dalszym ciągu opisu bardzo często nie będę podawał wymiarów gdyż wynikają one z wielokrotności wymiarów jednej cegły (plus grubość spoiny)i łatwo je policzyć (choć nie jest to raczej potrzebne) patrząc na załączone zdjęcia. Czasami też, oprócz zestawienia końcowego, w tekście podam ceny, co ułatwi orientację. Tych, którym murowanie i w ogóle majsterkowanie nie jest obce, proszę o wybaczenie. Miejscami opisy są może zbyt szczegółowe, ale to z kolei dla tych, którzy takiej smykałki nie mają. ETAP I - Przygotowanie płyty fundamentowej Wymiary płyty to: 2650 x 790 x 150 mm Po wybraniu miejsca, w którym miała stanąć wędzarnia i zdecydowaniu się, na jakiej wysokości w stosunku do poziomu gruntu (w moim przypadku było to na tym poziomie) wykonałem wykop o głębokości ok. 20 cm. Dno wykopu zostało wysypane warstwą tłucznia (może być żwir) o grubości cm. i ubite. Szerokość i długość wykopu około 20 cm większa od wymiarów płyty (fot. W02) Następnie z czterech desek o grubości ok. 20 mm i wysokości 150 mm zbiłem, a właściwie skręciłem szalunek w formie czworokąta o wymiarach wewnętrznych równych wymiarowi płyty fundamentowej. Taką konstrukcję umieściłem na warstwie ubitego tłucznia, unieruchomiłem przy pomocy wbitych w ziemię metalowych rurek i klinów oraz wypoziomowałem używając poziomicy. Uwaga: dla prawidłowości przyszłych prac bardzo ważne jest na tym etapie ustawienie poziomu i kątów prostych(te ostatnie najlepiej sprawdzić mierząc przekątne prostokąta - muszą być równe.) Mając tak przygotowany szalunek zabrałem się za wykonanie zbrojenia ( Jako stół montażowy posłużył wcześniej wykonany szalunek oraz trzy tyczki od pomidorów. Do wykonania zbrojenia użyłem żebrowanych prętów zbrojeniowych o średnicy 10 mm. Ilość prętów: 7 długich, 10 krótkich. Pręty wiązane miękkim drutem stalowym. Gotowe zbrojenie zostało odstawione na bok i mogłem przystąpić do zrobienia betonu i zalania. Przed tym, ponowne sprawdzenie wypoziomowania szalunku i kątów. Do wylania użyłem gotowej, kupowanej w 25 lub 30 kg workach mieszanki o nazwie jastrych betonowy o uziarnieniu 8 mm. Mieszając z wodą w podanych proporcjach, do każdego worka dodawałem jeszcze jedną łopatę cementu w celu poprawienia wytrzymałości. Oczywiście można przygotować samemu odpowiednią mieszankę z piasku, żwiru i cementu, ale potrzebne ilości składników są stosunkowo niewielkie a kosztowny jest transport. Dodatkowo dochodzi kłopot z miejscem na składowanie. Na płytę fundamentową potrzebne jest około 0,32 m3 betonu. Do mieszania używałem betoniarki, ale sądzę, że przy tych ilościach można spokojnie mieszać w taczce lub jakimś innym pojemniku. W trakcie zalewania szalunku należy cały czas pamiętać o zagęszczaniu betonu poprzez "sztychowanie" łopatą i ostukiwanie desek. W chwili, gdy do górnej krawędzi szalunku pozostało 3-4 cm ułożyłem wcześniej przygotowaną kratownicę zbrojenia ( Uwaga: ze względu na przyszłe obciążenia istotne jest, aby zbrojenie znalazło się w górnej warstwie betonu. Po zalaniu do końca (cały czas pamiętamy o zagęszczaniu), z lekkim nadmiarem, całość ściągamy i wygładzamy drewnianą łatą. Pozostawiamy do związania. Jako, że w dniach, kiedy ja przeprowadzałem te prace panowały wysokie temperatury zatem wymagało to polewania wodą, co kilka godzin przez pierwsze 2 dni. Po 2-3 dniach można zdjąć szalunek a po około tygodniu, 10 dniach przystąpić do dalszych prac. A następną czynnością będzie trzykrotne pomalowanie całości asfaltową masą izolacyjną na zimno (z wyjątkiem miejsca gdzie będzie palenisko, bo chociaż przykryte później cegłą szamotową, może jednak pod wpływem temperatury wydzielać szkodliwe opary). Ten obszar na zdjęciu (W06) widoczny jest, po prawej stronie, jako szary kolor. ETAP II- Murowanie Ja zacząłem od zdobycia drzwiczek, gdyż od tego zależy wielkość otworu paleniska a w skrajnym przypadku, to znaczy przy bardzo dużych drzwiczkach, być może także wielkość samego paleniska. Drzwiczki zawsze chciałem mieć oryginalne, żeliwne, najlepiej stare - niech w moją wędzarnię będzie wmurowany kawałek historii. Drzwiczki, których zresztą wielkość uważam za optymalną, kupiłem na Allegro za 50 zł. Były w stanie opłakanym, jedna wielka korozja byle jak pokryta farbą srebrzanką. Po wypiaskowaniu (taka operacja czyszczenia metalu)-koszt 10 zł i własnoręcznym pomalowaniu - czarna, odporna na wysokie temperatury farba do kominków, około 30 zł - zrobiły się naprawdę piękne ( Znając już wymiary ramki drzwiczek (w tym przypadku 29 x 22 cm) mogłem przystąpić do rozplanowania całości na gotowej płycie fundamentowej (fot. W06). Ten jasny element, to w oryginale jeden moduł ceramicznego przewodu kominowego, a w moim przypadku przewodu dymowego. Nota bene, długo się zastanawiałem, z czego zrobić ten przewód i doszedłem do wniosku, że najlepiej z materiału, który został do tego celu wyprodukowany, co pozwoli mi uniknąć problemów z wysoką temperaturą, pękaniem, szczelnością, korozją itd.. Na tym etapie trzeba też zdecydować się na szerokość spoin. Producenci cegły klinkierowej zalecają 8 do 15 mm. Ja zdecydowałem się na 12 mm. Po wykończeniu efekt wizualny jest taki, ze wyglądają na szersze. Wędzarnia w większości wykonana jest z cegły dziurawki (lepsza izolacja, niższa cena 2,2 zł/szt). Niektóre fragmenty z cegły pełnej (4,5 zł sztuka) Do murowania używałem specjalnej zaprawy do murowania i fugowania klinkieru. Murowałem na tzw. puste spoiny (co widać na zdjęciach) i spoinowałem (fugowałem) dopiero po wymurowaniu całości. Wiedziałem już, co i jak, można było zaczynać kładzenie pierwszej warstwy. Uwaga: pierwsza warstwa jest bardzo ważna gdyż na niej będzie wznoszona cała pozostała konstrukcja. Dlatego należy dokładnie sprawdzić wymiary, kąty proste i jej poziom. Dopóki zaprawa jeszcze nie związała, możliwe jest przeprowadzenie korekt. Z każdą kolejną warstwą trudniej jest naprawiać błędy. W ogóle, cały czas należy posługiwać się sznurem murarskim, poziomicą, łatą (ja używałem metalowego profilu, takiego, jaki stosowany jest jako szkielet przy budowie ścianek z płyt gipsowo kartonowych). Poszła pierwsza warstwa, poszły i następne. Acha, jako że nie jestem murarzem, celem ułatwienia sobie pracy i celem uzyskania równych spoin, posiłkowałem się 12 mm, kwadratową rurką aluminiową, która służyła jako dystans a jednocześnie pozwalała na uzyskanie pustych na zewnątrz spoin, co z kolei umożliwiało późniejsze fugowanie ( Do właściwego dobijania cegieł używałem młotka gumowego. Kolejne zdjęcie (W08) pokazuje dosyć istotne szczegóły: I tak: ścianka osłaniająca przewód dymowy wykonywana jest z 1/2 cegły przewód dymowy składa się z czterech 33 cm modułów. Idzie pod skosem w stronę komory wędzarniczej. Różnica wysokości wynosi 1 cegła+spoina. Dół rury oparty jest w komorze paleniska na jednej warstwie cegieł a góra rury w ściance komory schowka na dwóch warstwach. Cała rura została położona na jeszcze plastycznej (celem wzajemnego dopasowania) wylewce betonowej, która została wylana w szalunek zrobiony z płyty styropianowej grubości 5 cm. Szalunek już pozostanie w środku. moduły przewodu dymowego łączone są zduńską zaprawą szamotową dolny pierwszy rząd cegieł otworu na drzwi schowka wykonany jest z cegły pełnej. Dotyczy to także komory wędzarniczej. Dlaczego? Ze względów estetycznych. Bo będą one później, po otwarciu drzwi, widoczne. Palenisko niekoniecznie, bo i tak będzie przykryte cegłą szamotową. Nadproża - 3 szt, nad schowkiem, nad komorą wędzarniczą, nad drzwiczkami paleniska( i W11) wykonałem skręcając ze sobą cegły. nadproże nad drzwiczkami paleniska przed ostatecznym skręceniem gotowe nadproże nad drzwiczkami paleniska po ostatecznym skręceniu Gotowe, skręcone nadproże nad komorę wędzarniczą. Aby przygotować takie nadproża musiałem kupić długie, około 1 metrowe, gwintowane pręty M10, garść nakrętek M10 i po garści podkładek "10"- tych normalnych i tych o większej średnicy. Awaryjnie przydało się też parę sztuk "12". Po rozplanowaniu nadproża (pamiętać o prawidłowym wiązaniu cegieł w murze) należy cegły przewiercić wzdłuż osi wiertłem widiowym fi 12mm, po czym skręcić razem, stosując nakrętki i podkładki ażeby uzyskać dystanse pomiędzy cegłami o wielkości 11-13 mm. Skutkuje tylko metoda kolejnych prób, ponieważ nadproża muszą być dosyć precyzyjnie wmurowane w boczne ścianki - nie mogą ani wystawać ani być za krótkie. Myślę, że tolerancja +/- 1 mm jest OK. Cienka ścianka wzdłuż przewodu dymowego kotwiona była dodatkowo w ściankach bocznych przy pomocy kawałków pręta zbrojeniowego. Otwór na drzwiczki paleniska powinien być około 1 cm na szerokości i 4 cm ( 3,2 cm cegła szamotowa + 1 cm luzu) na wysokości większy od wymiarów ramki drzwiczek. Zresztą najlepiej wstawić prowizorycznie ramkę drzwiczek, do niej dociąć cegły i murować (fot. W12). Uwaga: nadproże nad drzwiczkami paleniska stanowi piątą warstwę cegieł nadproże nad schowkiem stanowi szóstą warstwę cegieł Widać to dalej na zdjęciu W14. Przed położeniem nadproża nad schowkiem (dopóki jest łatwy dostęp) położyłem w nim jakieś kafle, które zostały mi z kolejnego remontu domu. Z tego samego względu, już teraz, z kolana stalowego fi 200, kupionego za 20 zł w sklepie metalowym, wykonałem pionowe zakończenie przewodu dymowego od strony komory wędzarniczej (fot W13): Kolano jest osadzona "na wcisk" i uszczelniona uszczelniaczem do kominków. Wytrzymuje 1400 Kolano już teraz albo później należy zaizolować wełną mineralną o grubości min. 5 cm. Teraz pora przystąpić do wymurowania komory paleniska cegłą szamotową ( ja rozpocząłem wcześniej, równolegle z innymi robotami, Wymurówkę wykonałem z cegły szamotowej połówkowej o wymiarach 230x115x32 mm. Jako zaprawy użyłem wymienionej wcześniej, gotowej, zduńskiej zaprawy szamotowej. Wymurówka powinna być szczelna (podobno doświadczony zdun nie używa kielni tylko ręki, do murowania oczywiście!) i być na równo z piątą warstwą cegieł. Wymurowana już jest także cienka ścianka wzdłuż przewodu dymowego, należy teraz przewód dymowy na całej długości zaizolować wełną mineralną lub zasypać keramzytem, który sam w sobie stanowi doskonałą izolację. Uporawszy się z dwoma nadprożami i wymurówką paleniska położyłem szóstą warstwę, tym razem z cegły połówkowej ( z wyjątkiem nadproża nad schowkiem, które już jest wmurowane). Po wykonaniu wyglądało to jak na zdjęciu W15. Ta szósta warstwa stanowi swojego rodzaju szalunek, w który następnego dnia, po związaniu, zostanie wylany strop nad całością, tj. schowkiem, przewodem dymowym i paleniskiem. ETAP III - wykonanie stropu nad całością A. Szalunek nad schowkiem Wykonałem go z meblowej płyty wiórowej, taką miałem pod ręką. Płytę należy przyciąć na wewnętrzny wymiar schowka + 10cm z przodu (te 10 cm to na podparcie nadproża), zaznaczyć otwór w płycie na kolano fi 200, wyrzynarką wyciąć otwór fi 205, przeciąć płytę na dwie części wzdłuż osi otworu, skręcić to znowu w całość przy pomocy nakładek z kawałków płyty, włożyć od góry do komory schowka, wypoziomować i podeprzeć od spodu w czterech punktach. Górna płaszczyzna płyty powinna przylegać do dolnej płaszczyzny nadproża schowka. Zaprawą do murowania wypełnić spoiny nadproża. Nakładki skręcające płytę powinny być od spodu. Wszystko to po to, aby można było rozkręcić i wyjąć płytę po zalaniu i stężeniu betonu. B. Szalunek nad paleniskiem Analogicznie jak w punkcie A- także przeciąć płytę na dwie części, bo inaczej nie wyjmiemy jej przez mały otwór po zalaniu betonu. Oczywiście w tej płycie nie wycinamy otworu. Płytę podpieramy na takiej samej wysokości jak płyta nad schowkiem (płyta wystaje na grubość spoiny nad piątą warstwą cegieł). C. Szalunek nad przewodem dymowym Tu sprawa jest prosta. Kanał, w którym leży przewód zasypałem piaskiem do wysokości dwóch sąsiednich płyt. Powstałe szczeliny między płytami a ściankami, wynikające z niedokładności murowania przykryłem kawałeczkami tektury. Teraz już miałem mniej więcej jedną płaszczyznę nad całością i mogłem przystąpić do zbrojenia. Widać je wyżej, na zdjęciu W15. Po trzy pręty fi 10, pozostałość po zbrojeniu płyty fundamentowej, (mogą być 8), nad komorą schowka i komorą paleniska, sześć prętów nad przewodem dymowym, na to przycięta na wymiar siatka zbrojeniowa do posadzek fi 3mm i wielkości oczka 10x10 cm. Pręty podparte na kawałkach cegły o wysokości 2-3 cm. I finał tego etapu, czyli zalanie betonem. Materiał i technologia takie same jak w przypadku płyty fundamentowej ( Po dwóch dniach, przez otwory drzwiowe w obu komorach, odkręciłem nakładki łączące połówki płyt i wyjąłem szalunki. Po następnych kilku dniach, nieźle się gimnastykując, poprzez otwór na drzwiczki paleniska wymurowałem strop paleniska cegłą szamotową. ETAP IV- Wykonanie komory wędzarniczej i zadaszenia Minęło kilka dni, beton związał, mogłem wymurować komorę wg wcześniej zaplanowanych wymiarów. Komora została zwieńczona stropem z otworem na komin. Proces murowania, szalowania, zbrojenia i wylewania jak poprzednio (fotW17). Murując komorę, pozostawiałem od razu, od wewnątrz puste fugi, w które później swobodnie można wsunąć ruszty na czas grillowania lub wędzenia ( Blat nad paleniskiem i kanałem dymowym wykonałem z cegły pełnej, murowanej na płasko (fotW19). Więźba dachowa wykonana została w całości z krawędziaków 6x6 cm (fotW20). Od strony paleniska krokwie podparte są na ramie przykręconej do blatu nad paleniskiem (fot W21). Z drugiej zaś strony, połączone na szczycie łącznikami metalowymi krokwie opierają się o dwie belki przykręcone do stropu komory wędzarniczej. (fotW22). Teraz wymurowanie ścian szczytowych: Ścianka tylna, wykonana z cegły połówkowej, jest dodatkowo kotwiona do krokwi przez śruby wkręcone na wysokości spoin (fotW23). W ścianie przedniej, w odpowiednim miejscu, należy wmurować kawałek rurki, przez którą będzie przechodziła oś szybra kominowego ( fot W24). I teraz konstrukcja samego szybra (fot W25, fotW26, Fot W27): przygotowane elementy elementy po zamontowaniu w rurze przewodu kominowego rura z szybrem ustawiona i zamurowana na stropie komory wędzarniczej Uwaga: najpierw trzeba ustawić rurę, przełożyć oś szybra przez rurkę w ścianie szczytowej, przełożyć oś szybra przez otwory w rurze i dopiero teraz montować resztę. Strop i komin zostały zaizolowane wełną mineralną. Całość pokryłem płytą wiórową OSB (fot W28), a krawędzie płyty usztywniłem listwami drewnianymi 20x80 mm (fot W29) Wszystkie elementy drewniane a także płyta OSB zostały pomalowane trzy razy impregnatem do drewna, który je zabezpiecza przed wilgocią i grzybami. Czas na pokrycie gontami Orła (fotW30) Zaczynamy oczywiście od strony okapu. Pierwszy rząd kładziemy odwrotnie i wysuwamy około 8-9 cm, drugi rząd też odwrotnie, na równo z okapem, i dopiero trzeci rząd idzie normalnie. ETAP V- Prace wykończeniowe W komorze przykręcamy wsporniki pod drążki z hakami na wędliny. W moim przypadku wykonane zostały one z listwy dębowej (fot W31). Wykombinowałem też taki układ zbierający skropliny i kapiący tłuszcz (fotW32). I tak: - dno komory wyłożone blachą mosiężną, która tworzy coś w rodzaju koryta. W najniższym punkcie będzie rurka odprowadzająca skropliny na zewnątrz ( jak w domowej lodówce). Nad wylotem przewodu dymowego daszek z blachy miedzianej, który zapobiega kapaniu do środka, ale także pełni funkcję zawirowania i rozpraszania dymu. Przy wylocie do komina blacha miedziana wklęśnięta do środka, z odprowadzeniem skroplin rurką miedzianą do dolnego koryta. Uwaga: do mocowania czegokolwiek w komorze należy używać tylko kołków rozporowych metalowych. Plastikowe wytopią się. Haki wygięte z drutu ze stali nierdzewnej fi 3mm. Drążki bukowe, wykonane z trzonków do narzędzi ogrodniczych (metalowe parzą !) Teraz na zewnątrz. Po wyspoinowaniu całości (straszna robota - cały dzień), zamocowałem drzwiczki - na wkręty i kołki oraz na uszczelniacz kominkowy. Wcześniej jednak całość, na zewnątrz, wymyłem środkiem do czyszczenia klinkieru. Niestety nie mam wprawy i przy murowaniu a szczególnie spoinowaniu wypaćkałem wszystko zaprawą (fotW33). Drzwi komory wędzarniczej i drzwi schowka zrobiłem z desek podłogowych (pióro i wpust) grubości 25 mm. Drzwi na obwodzie uszczelnione zostały podwójną , samoprzylepną uszczelką, taką jaką uszczelnia się domowe drzwi czy okna. Zamocowanie zawiasów oraz zakończenie osi szybra (klamka) jak na fotW34. W drzwiach osadzony został termometr, taki jak w instalacjach CO, o średnicy tarczy 120mm- bardzo czytelny. Jeszcze czapka na komin i całość prezentuje się jak niżej (fotW35). Tydzień przerwy. Potem dwukrotne delikatne przepalenie pustej wędzarni. Trzeci raz też pusta, ale już do temperatury 90 stopni. I pełne emocji ( co z tego wyjdzie, wszak nowa, nie opanowana wędzarnia) pierwsze prawdziwe dymienie ( fotW36). i jego rezultaty (polędwice i balerony), fot W37. SMACZNEGO!!!! Chociaż było to pierwsze wędzenie w nowej wędzarni, ale nie zauważyłem żadnych obcych zapachów ani smaków, czego się troszkę obawiałem. Szybrem i przymykaniem bądź uchylaniem drzwiczek daje się bardzo łatwo i stabilnie regulować temperaturę i gęstość dymu. Prawie wcale nie było skroplin ( pewnie w zimie będzie inaczej). Jeszcze tylko uporządkować otoczenie i wokół jakiś żwir lub płyty. Jak ja nie lubię sprzątać!!! Na koniec kosztorys ogólny ( poziom cen: maj/czerwiec 2007): Nazwa: Ilość: Cena: Jastrych betonowy, worek 25 kg/8 zł - 34 szt - 280 zł Cegła klink. dziurawka, 1 szt/2 zł - 280 szt - 560 zł Cegła klink. pełna, 1 szt/4,5 zł - 45 szt - 200 zł Cegła klink. połówka, 1 szt/1,5 zł - 60 szt - 90 zł Zaprawa do murowania klink. worek 30 kg/22 zł - 15 szt - 330 zł Cegła szamotowa 3,2 cm. 1 szt/2 zł - 35 szt - 70 zł Zaprawa szamotowa, worek 5 kg/10 zł - 3 szt - 30 zł Pręt zbrojeniowy fi 10 - 36 m - 80 zł Siatka zbroj. posadzkowa fi3, 10x10 cm - 1 szt - 10 zł Rura ceramiczna fi 200, 30 zł/szt - 6 szt - 180 zł Kolano stalowe fi 200 - 1 szt - 20 zł Drewno na więźbę i drzwi - 150 zł Płyta OSB, dach - 70 zł Gonty Orła, paczka2,2 m?,/80 zł - 2,5 paczki - 200 zł Drzwiczki palenisko+ renowacja drzwiczek - 1 szt - 100 zł Ruszt grill, 1 szt/30 zł - 2 szt - 60 zł Masa izolacyjna - 1 szt - 30 zł Klej bitumiczny - 1 szt - 30 zł Impregnat do drewna - 1 szt - 30 zł Uszczelniacz kominkowy - 1 szt - 20 zł Uszczelniacz dekarski - 1 szt - 10 zł Środek do czyszczenia klinkieru - 1 szt - 20 zł Okucia - 60 zł Wkręty, śruby, łączniki, nakrętki, podkładki itp. - 100 zł Drut nierdzewny fi 3mm - 6 m - 10 zł Termometr - 1 szt - 30 zł Drążki bukowe - 20 zł Blachy do wnętrza komory wędz. - 100 zł Inne - papier ścier., tarcze do cięcia itp. - 80 zł To o czym zapomniałem - 50 zł Razem: 3020 zł Też się tyle nie spodziewałem. Cieszę się, jeśli komuś przyda się ten opis lub chociażby tylko niektóre uwagi w nim zawarte. Pozdrawiam, Wojtek Minor [Dodano: r.] W związku z licznym pytaniami związanymi z projektem wędzarni Wojtka Minora w poniższym artykule przedstawiamy szczegółowe odpowiedzi autora projektu na najczęściej pojawiające się pytania: Nie jest czymś specjalnie trudnym. Wystarczy zebrać chęci, materiały budowlane i oczywiście musimy wybrać odpowiedni projekt wędzarni. Co do projektu to polecam poszukać w sieci lub skorzystać z mojej instrukcji. Niesłychanie pomocną jest strona gdzie wielu wspaniałych forumowiczów służy radą dosłownie 24h na dobę. Szukałem przez dłuższy czas prostego, ciekawego projektu wędzarni. Wybór padł na projekt według Jackosza ze strony Uznałem, że jest on na tyle ciekawy i prosty, że przy niewielkim wkładzie finansowym dam radę ją sam zbudować. Oczywiście moja wędzarnia nie jest wierna kopią majstersztyku Jackosza. Postawiłem sobie kilka założeń, które charakteryzują moją wędzarnie: Cena materiałów ma być możliwie niska Wykorzystać to co jest dostępne za darmo lub półdarmo Brak konkretnego planu, robię wszystko na oko, bez rysunków i pomiarów, wychodząc z założenia jak się uda to się uda, a jak nie to będzie skalniak. Wymiary mojej wędzarni są zbliżone do wymiarów pierwowzoru. Wymiary wędzarni podstawa betonowa 100 X 100 cm – dwie sztuki kanał dymowy 145 cm palenisko 80 X 80 cm X 50 cm komora wędzarni 100 X 100 cm i 250 cm szczyt dachu. Materiały do budowy wędzarni: cegły klinkierowe około 60 sztuk cegły szamotowe 30 sztuk cegła wentylacyjna – pustak wentylacyjny 6 sztuk szyber z Allegro zaprawa szamotowa ok 6 kg zaprawa klinkierowa 50 kg cement Portlandzki 150 kg piasek 400 kg gruz ?/?kg – 20 taczek drzwiczki od pieca kaflowego pręty zbrojeniowe, druty Materiały użyte do budowy komory wędzarni: Kantówki 5X9X100 cm -18 sztuk Deski 2X9 cm – 50 sztuk Podbitka sosnowa 6 m2 (z zapasem, zostało niecałe m2) Gont – ogon bobra 3m2 Płyta na komin – 2 szt. 150X40 cm Zawiasy – 2 sztuki Zasuwka – 1 sztuka Kołki rozporowe – fi 10 ze śrubami Folia budowlana – 5 m2 Wkręty – rozmaite rozmiary Gwoździe do boazerii, do papy i inne. Kątowniki budowlane 31 sztuk Cegły dostałem w „spadku” po rozebranym starym kominku. Był on skonstruowany z cegieł klinkierowych oraz szamotowych. Cegły oczyściłem i przygotowałem stosik gotowy czekający na murowanie. Drut, pręty zbrojeniowe, drzwiczki kupiłem na złomie 1,5 zł/kg. Gruz dostałem od robotników z pobliskiej budowy. Prace betoniarskie Najpierw wybrałem teren pod wędzarnie. Następnie przygotowałem dwa wykopy z szalunkami o wymiarach 1X1 m, znajdujące się w odległości około 1,2 m do siebie pod wylewkę. Jeden na którym usytuowane ma być palenisko znajduje się niżej a drugi z komorą wędzarniczą o około 30 cm wyżej. Wylewki są zazbrojone drutami. Przed wylaniem betonu wsypałem dwie taczki gruzu aby mniej zużyć betonu. Zaprawę uzyskałem z cementu i piachu – stosunek (1:3). Palenisko Składa się z dwóch części. Pierwsza wewnętrzna jest wykonana z cegły szamotowej. Cegły połączone są zaprawą szamotową. Część ta nazywana przeze mnie wkładem, zaopatrzona jest w drzwiczki od pieca kaflowego. Zewnętrzna część jest wykonana z cegły klinkierowej. Całość przykryta jest stropem z betonu zbrojonego. Ramka drzwiczek jest od góry zatopiona w stropie, dodatkowo uszczelniona od środka zaprawą szamotową i od zewnątrz zaprawą cementową. Pomiędzy paleniskiem i komorą wędzarniczą jest kanał posadowiony na wylewce „mostku” o szerokości ok 25 cm. Zrobiłem go po to aby ruszająca się ziemia, po zimie nie uszkodziła mi kanału z cegieł wentylacyjnych. Za pierwsza cegłą wentylacyjną umieściłem szyber. Dwie pierwsze cegły są połączone zaprawą szamotową a pozostałe klinkierową. Wkład z zewnątrz obudowałem klinkierem i przy użyciu zaprawy klinkierowej. I tu popełniłem błąd. Zamiast zaprawy klinkierowej mogłem zastosować zwykłą cementową. Łatwiej się nią operuje i mniej klnie niż przy zaprawie klinkierowej. Komora wędzarnicza u podstawy ma wymiar 1X1 m, jest obudowana cegłami klinkierowymi ( 2 warstwy). Na tym spoczywa komora wędzarnicza, która jest wykonana z drewna. Komora wędzarni Ową komorę wykonałem z palet, które uprzednio delikatnie mówiąc rozbiłem. Gwoździe usunąłem za pomocą łomika, kombinerek i młotka. Z uzyskanych kantówek i desek wykonałem szkielet. Do budowy komory wędzarni zużyłem 7 palet jednorazowych. Są one pozbawione impregnatów, posiadają piękne deski o gładkiej powierzchni. Uzyskałem 16 kantówek 5X9 cm oraz ponad 50 desek 2X9 cm. Budowa komory wędzarni Prace zacząłem od przytwierdzenia do postumentu wykonanego z cegieł klinkierowych podstawy. Podstawa składa się z kantówek o wymiarach 5X9 cm. Położyłem je na płask tj. szeroką stroną deski i przytwierdziłem za pomocą kołków rozporowych do cegieł – po 2 szt na kantówkę. Potem postawiłem słupy z kantówek. Przytwierdziłem je za pomocą kątowników budowlanych po 2 sztuki na słup. Pomiędzy nimi wykonałem poziome rozpórki krańcowe i także je zamocowałem kątownikami. Na wysokości około 45 cm od podstawy zamontowałem rozpórki 5X9 cm, poziome z dodatkowo nawierconymi pół-otworami pod kije do wędzenia. Tu także zastosowanie znalazły wspomniane kątowniki. Średnica pół-otworów około 30 mm – otwór wykonałem frezem. Aby otwory leżały symetrycznie względem siebie, wierciłem otwory w dwóch belkach naraz. Były one przyciśnięte do siebie i dopiero wierciłem. Na wysokości około 90 cm wykonałem identyczne rozpórki, tylko z deski o przekroju 2X9 cm. U podstawy wykonałem jeszcze dwa pionowe słupy wyznaczające przyszłe drzwi. Po tym wszystkim wykonałem podsufitkę by ją dodatkowo wzmocnić dołożyłem do konstrukcji poprzeczkę z kantówki. Podsufitka z desek, posiada otwór na komin. Dodatkowo miejsce spoczynku komina na podsufitce wzmocniłem kantówką. Dzięki temu komin leży solidnie umocowany długimi śrubami i nie ma siły by go coś ruszyło z miejsca. Wykonałem z desek klejonych komin o wymiarach 30 X 40 X 60 wysoki. Dlaczego taki ? Bo takie miałem deski i nie chciało mi się ich ciąć. Poza tym musiał bym to robić ręcznie bo nie mam prądu na działce. Po tym etapie wykonałem z kantówek konstrukcję dachu. Kantówki połączyłem płaskimi kątownikami z obu stron. W ten sposób wykonałem 3 żebra dachu. Aby konstrukcja szkieletu dobrze się opierała na dachu wykonałem wcięcia w kantówkach w równych odległościach po każdej ze stron. Ułatwiając sobie to zadanie dołożyłem na styku wcięć poprzeczne deski. Otrzymane kratownice umocowałem do podsufitki za pomocą kątowników. Następnie przeszedłem do zabudowy konstrukcji boazerią – podbitką. Podbitka jest lepsza, ponieważ jest przystosowana do pobytu na dworze. Wykonana jest z sosny skandynawskiej odpornej na warunki atmosferyczne. Całość obiłem podbitką z uwzględnieniem otworu drzwiowego. Po tym etapie przyszła kolej na dach, który został obity deskami z uwzględnieniem komina oczywiście. Drzwi wykonałem z podbitki wzmocnionej dwoma deskami. Pokrycie dachu jest wykonane z gontu bitumicznego. Pod gont położyłem dwie warstwy folii budowlanej. Wybrałem taki wariant ponieważ jest on tańszy od papy jako podkładu. Zewnętrzna część wędzarni jest pokryta farbą – impregnatem do drewna. Na wylocie komina zamieściłem klapę. Owa klapa ma dwa zadania. Pierwszym jest ochrona wnętrza wędzarni przed zanieczyszczeniami i deszczem. Drugim jest funkcja regulacji przepływu dymu. Gdy zakończyłem budowę wędzarni zabrałem się za jej powolne, stopniowe przepalanie. Jest to ważny etap ponieważ dym i temperatura usuwają resztki żywicy. Żywica potrafi zepsuć smak wędzonek. Przepalanie należy przeprowadzać wielokrotnie. Wędzarnia po 2 latach, kilka uwag Po ponad dwóch latach użytkowania wędzarni, stwierdziłem wadliwość rozwiązania przewodu dymowego wykonanego z cegieł wentylacyjnych! Cegła ta jest mało odporna na mróz i po prostu pęka. Zamiast tego wykonałem kanał z cegieł i płytek mrozoodpornych. Płytki posłużyły mi jako szalunek – strop, który zalałem betonem. Palenisko okazało się ciut za niskie, spokojnie można dodać jedną warstwę cegieł. Umieszczona na szczycie paleniska zasuwa rewizyjna również poddała się mrozowi. Została zastąpiona metalowymi drzwiczkami od pieca. Jest ona wyjątkowo pomocna przy rozpalaniu jak i czyszczeniu paleniska. Podsumowując oceniam wędzarnię jako udaną. Wędliny wychodzą wspaniałe! Wędzarnia ogrodowa to sposób na sprawdzone swojskie przysmaki, na które możemy sobie pozwolić nie tylko od święta, ale zawsze wtedy, kiedy mamy na nie ochotę. To recepta na pyszne wędliny, sery czy ryby, przyrządzone według własnego uznania. To niepowtarzalny zapach i smak oraz… satysfakcja z samodzielnie wykonanych wyrobów. Aby to wszystko było jednak możliwe, konieczne jest stworzenie na swojej przydomowej przestrzeni wędzarni. Oto, co powinniśmy wiedzieć, zanim zdecydujemy się na taki krok. Cegła klinkierowa Lode Prosta wędzarnia Wędzarnia domowa nie musi oznaczać wielkiego budowlanego przedsięwzięcia. Możemy ją bowiem wykonać z beczki, którą pozbawimy denka oraz dna. Tak przygotowaną beczkę umieszczamy w dowolnie wybranym miejscu. W jej wnętrzu, tuż pod górną krawędzią, umieszczamy pręty, na których możliwe będzie rozmieszczenie produktów do wędzenia. Muszą mieć one odpowiednie przykrycie, które może stanowić worek jutowy lub lniany. W dnie beczki możemy stworzyć otwór wyprowadzający komin dymowy, który pozwoli nam wędzić na ciepło i gorąco. Taki zabieg nie jest jednak koniecznością (więcej o wędzarni z beczki oraz innych prostych konstrukcjach przeczytamy tutaj). Stąd też rozwiązanie to jest wyjątkowo proste. Powinniśmy pamiętać jednak o tym, że tego rodzaju wędzarnia nie pozwala na zbyt precyzyjne wędzenie, dokładne kontrolowanie temperatury i niezbędnego czasu na przyrządzenie konkretnych produktów. Podstawowe elementy wędzarni Najbardziej skuteczne i smaczne wędzenie umożliwiają wędzarnie ogrodowe, tworzone z drewna, cegieł lub kamieni. Tego rodzaju konstrukcja musi się też składać ze wszystkich podstawowych elementów. Mowa tutaj głównie o: palenisku, kanale dymnym oraz komorze wędzarniczej. Palenisko jest miejscem, w którym spalamy drewno. To tam powstaje dym, który jest następnie transportowany przez kanał dymny do komory wędzarniczej, gdzie zawieszone na prętach i hakach produkty poddawane są procesowi wędzenia. Dym, który jest niezbędny w całym procesie, wydostaje się z kolei na zewnątrz przez komin. Porada eksperta: W kominie powinien znaleźć się również specjalny szyber, który jest ruchomą zasłoną pozwalającą na odpowiednie dozowanie przepływającego dymu i kontrolowanie temperatury wędzenia. Zaprawa murarska Atlas Premium 25 kg Palenisko To w nim rozpoczyna się cały proces. W palenisku umieszczamy drewno i rozpalamy je, aby uzyskać dym niezbędny do wędzenia (do palenia powinniśmy używać jedynie drewna gatunku liściastego). Co najważniejsze, element ten powinien być stworzony z materiałów nienagrzewających się lub takich, które w szybkim tempie oddają ciepło. Doskonale w tej roli sprawdza się cegła czerwona (nie poleca się stosowania cegły szamotowej) lub kamień. Alternatywą dla tych materiałów może być blacha. Istotny jest również fakt, aby palenisko odpowiadało swoimi wymiarami komorze wędzarniczej. Wymiary te nie muszą być identyczne, ale dobrze, żeby były zbliżone. Warto uwzględnić to podczas tworzenia projektu wędzarni. Sama powierzchnia paleniska powinna być stosunkowo duża, po to, by tworzący się w jego wnętrzu żar nie kumulował ciepła na ściankach, a oddawał je do kanału dymnego i komory wędzarniczej. Jeśli chodzi zaś o jego usytuowanie, powinno się ono znaleźć od 1 do 1,5 m od wspomnianej komory. Nie należy zapominać również o tym, aby stworzyć szczelne zamknięcie paleniska oraz zapewnić sobie swobodny dostęp do jego czyszczenia po zakończeniu wędzenia. Dystans do cegły klinkierowej Salag Kanał dymny W tym przypadku najważniejsza jest długość. To, jak długi będzie kanał dymowy, decyduje o tym, na jaki rodzaj wędzenia będziemy mogli sobie pozwolić. Długi kanał sprzyja bowiem uzyskiwaniu niskiej temperatury dymu, a co za tym idzie – zimnemu wędzeniu. Krótki z kolei sprawia, że łatwo jest przeprowadzać wędzenie ciepłe lub gorące – przy zbyt długim kanale możliwość realizacji tego drugiego jest w wielu wędzarniach mocno ograniczona lub równa zeru. Długość kanału dymnego powinna się jednak zamykać w odległości dzielącej palenisko od komory wędzarniczej, a więc między 1 a 1,5 m. Nachylenie kanału powinno z kolei mieścić się w przedziale od 0 do maksymalnie 3 stopni. Bardzo ważne, aby element łączący palenisko z komorą wędzarniczą wytwarzał odpowiedni ciąg, który wyciąga dym ku górze bez konieczności podsycania spalającego się drewna. Komora wędzarnicza Tutaj liczy się przede wszystkim wielkość. To od niej zależy, ile produktów będziemy w stanie swobodnie umieścić wewnątrz tak, by nie stykały się one ze sobą i zostały dokładnie uwędzone. Dla przykładu wymiar 50 x 50 cm (szerokość i długość) pozwoli nam zmieścić w komorze wędzarniczej nawet do 10 kg mięsa. Długość powinna być uzależniona głównie od naszych preferencji – najczęściej mieści się ona w przedziale od 60 do 110 cm. Projektując stworzenie komory wędzarniczej, powinniśmy pamiętać również o jej szczelnym zamknięciu, a także o swobodnym dostępie do prętów, na których będziemy umieszczać haczyki z produktami do wędzenia. Pamiętajmy, że w porównaniu do paleniska, drzwi komory powinny być bardziej reprezentatywne, ponieważ są najczęściej dobrze widocznym elementem wędzarni. A o jej jakości powinien świadczyć każdy z komponentów. Do stworzenia tego rodzaju konstrukcji najlepsze są cegły klinkierowe, które wyjątkowo łatwo ułożymy przy użyciu zaprawy murarskiej. Doskonałą alternatywą dla klinkieru, lecz dość trudną w realizacji jest wykorzystanie kamienia. Wśród polecanych gatunków warto wymienić przede wszystkim: bazalt, granit i marmur. O prostych rodzajach wędzarni przeczytasz tutaj. Cegła klinkierowa pełna Lode klasa 50 grafit Porada eksperta: Jeśli chcemy, aby proces wędzenia nie był przypadkowy, powinniśmy go dokładnie weryfikować, chociażby poprzez kontrolowanie temperatury panującej w komorze wędzarniczej. Warto w tym celu zainstalować w niej solidny termometr. Dobrym miejscem na takie rozwiązanie są drzwi komory. Cegła klinkierowa Lode drążona klasa 30 Wybór miejsca Zanim przystąpimy do projektowania naszej przydomowej wędzarni, a następnie jej tworzenia, powinniśmy dokładnie przemyśleć miejsce, w którym chcemy ją usytuować. Wybór ten wbrew pozorom może nie być taki łatwy. Pod uwagę powinniśmy wziąć bowiem kilka ważnych aspektów. Pierwszym z nich są nasi sąsiedzi. Pamiętajmy o tym, że nasza wędzarnia ogrodowa będzie wytwarzać spore ilości dymu. W powietrzu będzie się też unosić specyficzny zapach. Nie każdemu takie warunki mogą odpowiadać, szczególnie jeśli planujemy wędzić stosunkowo często. Warto więc zorientować się, czy dane miejsce nie będzie pod tym względem zbyt kłopotliwe dla naszych sąsiadów. Pod uwagę warto wziąć również wygląd naszej przydomowej czy ogrodowej przestrzeni. Wszystko po to, aby budowa wędzarni nie zakłócała naszej przestrzennej aranżacji, a jedynie była jej urozmaiceniem. Stworzona przez nas konstrukcja powinna się dobrze komponować ze znajdującymi się w pobliżu elementami. Warto zadbać również o wygodę korzystania z wędzarni. Kiedy umieścimy ją na końcu podwórka, jej użytkowanie będzie mało komfortowe, szczególnie, że wędzenie wymaga przenoszenia z miejsca na miejsce sporej ilości produktów. Wreszcie powinniśmy zwrócić uwagę także na funkcjonalność oraz bezpieczeństwo umieszczenia wędzarni w danym miejscu. Po pierwsze powinno być ono stosunkowo suche, a po drugie usytuowanie w nim tego rodzaju konstrukcji nie powinno być związane z zagrożeniem powstania pożaru. Wędzone produkty są bardzo smaczne, można w ten sposób przygotowywać ryby, mięso czy domowe sery. Aromat dymu zmienia smak, a wędzenie strukturę i konsystencję. Wędzarnia domowa pozwoli nam na samodzielne wykonanie kiełbas, mięs i wielu innych potraw i produktów. Jak wykonać ją samodzielnie? Spis treści1 Wędzarnia ogrodowa – jakie musi zapewniać warunki?2 Gdzie umieścić wędzarnię ogrodową?3 Jak zbudować wędzarnię z różnych materiałów? Jak zrobić wędzarnię metalową? Drewniana wędzarnia – jak ją zbudować?4 Projekt wędzarni Jak zbudować wędzarnię z grilla ogrodowego? Murowana wędzarnia domowa5 Czy warto zbudować wędzarnię samemu? Wędzarnia ogrodowa – jakie musi zapewniać warunki? Wędzenie to sposób obróbki i konserwacji produktów spożywczych poprzez okadzanie ich dymem drzewnym. Pozwala to na ich szybkie wysuszenie, a więc i zabezpieczenie przed zepsuciem się. Jednocześnie aromat dymu wpływa na smak i aromat potrwa. Wędzenie może odbywać się w różnych temperaturach. W gastronomii wyróżnia się:Jak zrobić grill murowany? Kompleksowa instrukcja dla każdego wędzenie na zimno (w temperaturze 16-22 stopnie Celsjusza), na ciepło (22-45 oC), na gorąco (60-90 oC). Każdy z tych sposobów nieco inaczej będzie wpływać na pożywienie. W odpowiednio zbudowanej wędzarni możliwe jest przygotowanie żywności według każdej z tych metod. Na gorąco wędzi się w odległości około 50-100 cm od paleniska, a więc zwykle odbywa się to wewnątrz komory wędzarniczej z paleniskiem. Wędzenie na ciepło i na zimno wymaga kanały dymnego, którego długość powinna wynosić około 2,5 metra. Jeżeli zbudujemy wędzarnie w ten sposób by odległość od paleniska mogła być regulowana, wówczas będziemy mogli wędzić na ciepło (od 1 do 1,5 m od paleniska) lub na zimno (1,5-2 m). Tym sposobem będziemy mogli przygotować dowolny wędzony produkt spożywczy. Gdzie umieścić wędzarnię ogrodową? Jeżeli mamy zamiar wybudować wędzarnie samodzielnie, to musimy wybrać dla niej odpowiednie miejsce. Nie jest to bez znaczenia. Wędzarnia wydziela dość duże ilości zapachów i dymu, dlatego nie powinna znajdować się zbyt blisko zabudowań. Domowa wędzarnia może być uciążliwa dla sąsiadów, więc musimy umieścić ją w ustronnym miejscu. Ważne jest także to, żeby wędzarnia stała w miejscu dość suchym, jeżeli mamy możliwość dobrze zbudować jest nad nią daszek. Wędzarnię ogrodową łatwo jest połączyć z murowanym grillem. Jak zrobić grill ogrodowy z wędzarnią? Wystarczy przy budowie grilla zamontować w nim niżej otwór dymny z zamknięciem, oraz metalowe drzwiczki, które nieco zduszą ogień. Wówczas zamykając główny przewód kominowy możemy stworzyć z grilla palenisko wędzarni lub komorę wędzarni na gorąco. Warto zwrócić też uwagę aby design wędzarni wpasowywał się w styl ogrodu, domku narzędziowego i mebli ogrodowych, tak aby wszystko tworzyło jednolita całość. Jak zbudować wędzarnię z różnych materiałów? W zależności od ilości posiadanego miejsca, umiejętności i dostępnych materiałów budowa wędzarni może być zróżnicowana. Wędzarnia ogrodowa może być zbudowana z: metalu, drewna, cegieł lub kamieni (wędzarnia murowana). Jak zrobić wędzarnię metalową? Wykonanie wędzarni z metalu wymaga dość zaawansowanych umiejętności technicznych. Jeżeli chcemy ją wykonać od podstaw musimy umieć obrabiać i spawać stal lub żeliwo. Jeżeli nie posiadamy takich umiejętności, istnieje prostszy sposób. Jako komorę wędzenia można wykorzystać czystą, metalową beczkę. Z beczki usuwamy wieko, by zamocować w jej wnętrzu poprzeczki do zawieszania wędzonej żywności. W pokrywie wycinamy otwór w który wkładamy rurkę pozwalające na odprowadzenie dymu i obrabiamy krawędzie tak, by można było przykrywać beczkę. W dnie beczki wycinamy otwór do zamocowania komina paleniska. Komin i rurkę odprowadzającą można zamocować w otworze za pomocą kołnierza, przynitować lub przykręcić za pomocą śrub. Beczkę z komorą wędzenia ustawiamy na podstawie tak by znajdowała się około 1 metra od ziemi. Kolano komina zamocowane w beczce łączymy elastyczną rurą kominową z paleniskiem w zamykanym murowanym grillu lub metalowym piecyku. Jeżeli przygotujemy kilka długości rury łącznikowej, będziemy mogli regulować temperaturę wędzenia poprzez zmianę długości przewodu dymnego. Drewniana wędzarnia – jak ją zbudować? Budowa wędzarni drewnianej jest bardzo podobna do tej wykonanej z metalu. Domową wędzarnię z drewna jest jednak stosunkowo łatwo wykonać zupełnie od podstaw, dzięki czemu mamy wpływ na jej wielkość i inne parametry. Jest to zajecie dalej wymagające pewnych umiejętności technicznych, ale o wiele łatwiejsze jeżeli chcemy zbudować wędzarnie o dużych rozmiarach, niż w przypadku wędzarni z metalu. Do zbudowania drewnianej wędzarni potrzebujemy desek z mocnego i odpornego na wilgoć materiału. Najlepsze do tego celu jest drewno drzew liściastych, takich jak buk czy dąb. Wędzarnia drewniana składa się z komory wędzarniczej z drewna, komina i paleniska. Palenisko i komin są identyczne jak w opisywanej wcześniej wędzarni metalowej. Możemy wykorzystać grill murowany, metalowy piecyk lub specjalnie wykonane murowane palenisko. Wykonanie komory wędzarniczej z drewna polega na zbiciu z desek dużej skrzynki, wyposażonej wewnątrz w poprzeczki do wieszania żywności, a na zewnątrz szczelne drzwiczki. Deski najlepiej jest łączyć za pomocą wkrętów wykonanych z metalu odpornego na korozję. Musimy połączyć ze sobą deski by stworzyły wszystkie sześć ścian skrzynki. Łączymy je za pomocą kantówek. Między deskami układamy pakuły lniane, które uszczelnią skrzynię komory wędzarniczej. Kantówki mocujemy także na bocznych brzegach górnej i dolnej powierzchni skrzyni. W górnej części wycinamy okrągły otwór i montujemy rurę odpływową od średnicy 5-10 cm. W dolnej wycinamy otwór pod komin i montujemy kolanko z kołnierzem. Oba elementy najlepiej zamocować wkrętami. Następnie łączymy dwie boczne, górną, dolną i tylną ścianę komory, wkręcając wkręty w kantówki. Jeżeli używamy grubych desek będziemy musieli wcześniej wywiercić otwory prowadzące wkręty, by możliwe było ich dokręcenie. Następnie w przedniej ścianie wykonujemy otwór pod drzwiczki. Mogą być one wykonane z drewna, ale najlepszym wyborem będą drzwiczki metalowe. W okół otworu drzwiczek można przykręcić kantówki wzmacniające. Drzwiczki metalowe montujemy z całą konstrukcją za pomocą śrub. Obramowanie także uszczelniamy pakułami. W przypadku drzwiczek z drewna, możemy wykorzystać wycięte elementy, do których zamocujemy zawiasy, okucia wzmacniające i zamknięcie. Całość stawiamy na podstawie o wysokości około 1 metra i łączymy z paleniskiem, podobnie jak wędzarnię z beczki. Wędzarnia drewniana będzie nie tylko większa od tej metalowej z beczki, ale także wygodniejsza. Dzięki drzwiczkom łatwiejsze będzie umieszczenie żywności w komorze wędzenia i wyjęcie jej po zakończonym procesie. Projekt wędzarni murowanej Najbardziej zaawansowanym sposobem na własną wędzarnie jest urządzenie murowane. Taka konstrukcja jest bardzo trwała i solidna, jednak jej budowa należy do bardzo skomplikowanych. Najważniejszy w tym przypadku jest sam projekt wędzarni. Po zbudowaniu wszelkie zmiany będą już niezwykle trudne i będą wymagać burzenia murowanych ścian. Budowa wędzarni z cegieł lub kamieni może być zrealizowana na dwa sposoby: grill murowany z wędzarnią, specjalna wędzarnia ogrodowa. Jak zbudować wędzarnię z grilla ogrodowego? Grillo-wędzarnię poza wcześniej opisanymi wariantami z oddzielną komorą wędzarniczą, możemy zbudować wykorzystując komin grilla murowanego. By to zrobić musimy zaprojektować murowany grill z bardzo wysokim (ponad 2 metry) i dość szerokim (50-70 cm) kominem. Należy też zamontować w kominie drzwi potrzebne do wieszania i wyjmowania pożywienia. Drzwiczki należy zainstalować w miejscach które będą odpowiadały temperaturom wędzenia na zimno i na ciepło. W drzwiczki powinno być wyposażone także palenisko, w innym wypadku zbyt duży dopływ powietrza spowoduje bardzo silny płomień, szczególnie przy tak wysokim kominie. Drzwiczki komory paleniska pozwolą też na przeprowadzenie procesu na gorąco w jej wnętrzu. Górna część komina powinna się zwężać, by spowolnić przepływ dymu. Wykonana wędzarnia będzie bardzo praktyczna i niemal niezniszczalna, a dodatkowo będzie mogła służyć także jako grill czy piekarnik ogrodowy. Murowana wędzarnia domowa Jeszcze bardziej skomplikowana jest budowa specjalnej wędzarni w całości wymurowanej. To najlepszy, najwygodniejszy i najskuteczniejszy sposób wędzenia, jednak by samemu stworzyć taki obiekt musimy mieć naprawdę duże umiejętności. Wędzarnia murowana składa się z paleniska pod zamkniętą kopułą, która przypomina piec chlebowy. Nie posiada ona jednak komina, a jedynie przewód dymowy w dolnej części. Dym płynie tym kanałem do wnętrza komory wędzarniczej, która zbudowana jest w formie wysokiej szafy z drzwiczkami i uchwytami do wędzenia wewnątrz. Temperaturę dymu reguluje się poprzez umieszczenie żywności na niższych lub wyższych poprzeczkach, jednak w takim przypadku zwykle niemożliwe jest przeprowadzenie wędzenia na gorąco. Przewód dymowy zwykle ma około 1 m długości, więc na jego końcu panuje temperatura około 45 stopni. Kanał dymny można wykonać z cegieł lub z grubej rury kamionkowej, najczęściej prowadzi się go pod ziemią. Stała murowana wędzarnia gwarantuje najlepsze kontrolowanie przepływu dymu, odbywa się to za pomocą odpowiednich zastawek w przewodzie prowadzącym dym i na kominie komory wędzarniczej. Możliwe jest też kontrolowanie temperatury, ponieważ taka konstrukcja paleniska pozwala na bardzo dokładne regulowanie ognia. Czy warto zbudować wędzarnię samemu? Własnoręczna budowa wędzarni na pewno przyniesie wiele satysfakcji każdemu majsterkowiczowi, jednak jak widać po powyższych opisach nie jest to rzecz prosta. Wymaga ona dużej wiedzy, sporych umiejętności, a efekt nie jest gwarantowany. Mimo dużego wysiłku może się okazać, że nasza wędzarnia posiada wady, które wynikły z naszego niewielkiego doświadczenia w kwestii budowy takich urządzeń. Jeżeli nie czujemy się na tyle kompetentni by samodzielna budowa wędzarni zakończyła się sukcesem, możemy zakupić gotowe rozwiązania. Przemysłowo konstruowane urządzenia są zwykle dobrze przetestowane, mają zagwarantowane odpowiednie parametry procesu wędzenia i posiadają szczegółowe instrukcje użytkowania. To świetny sposób na własną wędzarnię bez wysiłku i pracy, dzięki której będziemy mogli cieszyć się wędzoną, domową żywnością.

budowa wędzarni wędzarnia ogrodowa projekt